د بشري حقونو او مدني ټولنو معنيت سره د مدني ټولنو ، واوره او وايه ناسته ترسره شوه

د سولې په چارو کې د دولت وزارت بشري حقونو او مدني ټولنو د چارو معنيت د مدني ټولنو د واوره او وایه ناسته، د دې معنيت کاري ستراتېژۍ په اړه نظرونو راټولو لپاره د المان (GIZ) نړيوالې همکارۍ سازمان په مالي مرسته ترسره شوه.
د سولې په چارو کې د دولت وزیر سید سعادت منصور نادري په خپله پرانیستونکي وینا کې وویل، چې د تلپاتې سولې په تامين کې د سولې په پروسه کې د خلکو برخه اخیستنه، د سولې په چارو کې د دولت وزارت یو له مهمو لومړیتوبونو څخه دی او په دې باور يو، چې د خلکو له ګډون پرته د دوامدارې سوله تامین به له مشکلاتو سره مخ وي.
هغه د سولې په تامین کې د مدني ټولنو بنسټونو د رول اهمیت  ته په ټینګار سره وویل، چې دا بنسټونه د خلکو او حکومت تر مینځ د   اړيکو د وصل نقطه ده؛ ځکه چې دوی د خلکو او حکومت تر منځ د نظرونو تبادلې ته زمینه برابروي او د حکومت له کړنو څخه څارنه کوي.
د سولې په چارو کې د دولت وزير وويل، چې د زیانمنو وګړو د حقوقو څخه دفاع، د ټولنې اتحاد او د سولې لپاره د مدني ټولنو بنسټونو تر منځ همغږي رامنځ ته کول او د تاوتریخوالي د مخنیوي لپاره فشار راوړل؛ هغه څه دي چې د مدني ټولنو بنسټونه پکې کولای شي، رول ولوبوي.
هغه دا هم وویل، چې ناسم چلند او لفظي تاوتریخوالی چې د جلاوالي او نفرت سبب شوي او د ټولنیزې سولې لپاره يوه ننګونه ده؛ دا هم يو له مهمو مسايلو  څخه ده، چې د سولې په چارو کې د دولت وزارت به  د مدني ټولنو په همکارۍ ورته رسيده ګي وکړي.
هغه د مدني ټولنو د بنسټونو اتحاد ته په اشارې سره وویل، چې د مدني ټولنې بنسټونو اتحاد، اتفاق او يوځای والی کولای شي، د سولې پروسې د بریا لامل شي.
د آلمان نړیوالې همکارۍ سازمان (OPAF) د پروژې مرستیال عبدالبصیر عتیق زي وویل، چې د افغانستان خلک د دوامداره نا امنۍ له امله هره ورځ قرباني ورکوي او اوس د خوښۍ ځای دی، چې د سولې موضوع له حاشيې څخه متن ته راغلې ده.
عتیق زي وویل، چې دغه سازمان د سولې په برخه کې د ظرفیتونو لوړولو او د سولې په پروسه کې د ښځو او مدني ټولنو د برخه اخیستنې په اړه به د سولې په چارو کې د دولت وزارت سره همکاري وکړي.
د بشري حقونو او مدني ټولنو معنيت د چارو مرستیالې ډاکټر عالمې، د دې معنيت د فعالیتونو په اړه د معلوماتو وړاندې کولو پرمهال وويل، له هغه ځایه،  چې د خلکو او ډلو ترمنځ اړېکې د سولې د تأمين لپاره یوه مهمه مسله ده، نو د دې اړیکو پیاوړتیا لپاره د بشري حقونو او مدني ټولنو معنیت رامنځته شویدی.
هغې دا هم وويل، چې وزارت د خلکو د اړيکو د ايجاد لپاره د سولې لپاره له مدني ټولنو بنسټونو سره د همغږۍ او مشورتي بورډ،د سولې سياست جوړلو کې د ښځو واحد غږ ډله، د جنګ د قربانيانو ملي کميټه او د سياسي ګوندونو د تماس کميټه جوړه کړي ده.
ډاکټر عالمې وویل، چې د دې برنامې په پای کې به د سولې په چارو کې د دولت وزارت، بشري حقونو او مدني ټولنو د معنيت لپاره یوه ستراتېژې جوړه شي او د هغې لپاره به اجرایوي میکانیزمونه هم رامنځ ته شي.
هغې وویل، چې د سولې په پروسه کې د ښځو او جنډر حقونو ته درناوی ، د سولې بحث طرحه او د جګړې پایلې ، له اصلاحاتو وروسته سولې برنامو کې بشري حقونو ته درناوی ،تشکيلاتي او مدیریتي همغږي هغه ارزښتونه دي، چې په دغه تګلاره کې  به شامل شي.
د سولې څیړونکی ډاکټر ملک ستیز د غونډې هرکلی ترڅنګ وویل، چې د سولې په پروسه کې د مدني ټولنو بنسټونو ته ونډه ورکول، د سولې پروسې ته مشروعيت او تلپاتې سولې رامنځته کېدو ته زمينه برابروي؛ له بلې خوا د مدني ټولنو بنسټونو کولای شي د حکومت او خلکو تر منځ د پل په توګه عمل وکړي.
ښاغلي ستیز څرګنده کړه، چې د معنیت ستراتیژي به د مدني ټولنو بنسټونو، د بشري حقونو بنسټونو او سیاسي ګوندونو تر منځ د همغږۍ وسیله وي.
بيا په دري کاري ډلو کې د مدني ټولنو بیسټونو استازو د سولې په پروسه کې د مدني ټولنو رول، په دغه ليدلوري کې د مدني ټولنو ماموريت څرنګوالي او د بشري حقونو او مدني ټولنو معنيت د کار د کليدي برخو په اړه بحث او خبرې وکړې او ددغې کار پايله د مدني ټولنو د بنسټونو لخوا وړاندې شوه.
ملک ستيز وويل، د مدني ټولنو بنسټونو ګډ کار به له نورو جوړښتونو، اکاډميکو بنسټونو، رسنيو، همکارو بنسټونو او د سولې په چارو کې د دولت وزارت سره له مشورو وروسته نهايي شي.
د مدني ټولنو بنسټونو استازو د سولې ستراتېژۍ په جوړولو کې د مدني د ارزښتونو په اړه هم خبرې وکړې.
د بشري حقونو ارزښتونو، وګړو حقونو، اساسي قانون، د سولې په ټولو پروسو کې جنډر ته درناوی، د سولې په مذاکراتو کې او له مذاکراتو وروسته د ښځو رول او ځای، د سولې په پروسه کې د مدني ټولنو دريځ پياړي کول او د سولې وروسته مردم سازي، له ادارې فساد سره مبارزه، اسلامي ارزښتونه، ليوالتيا او زغم، د تعصب له منځه وړل او ګډون هغه مسايل و، چې د مدني ټولنو استازو د هغې په پام کې نيولو باندې ټینګار وکړ.
د غونډې په پای کې ډاکټر عالمې وويل، ددې سند چمتو کول به د سولې په برخه کې د معنيت د ستراتيژيک فعاليت لپاره مهم ګام وي.