ملّی کېلیشوو عالی کېنگشی رهبرلیک کمیتهسینینگ تأسیس ییغیلیشی بۉلیب اۉتدی
بوگون 1399-ییل 15 قوس کونی افغانستان اسلام جمهوریتی جمهوررئیسی محمداشرف غنی، ملی یرهشوو عالی کېنگشی رئیسی داکتر عبدالله عبدالله، جمهوررئیس اۉرین باسرلری، ملی یرهشوو عالی کېنگشی رئیسینینگ اۉرین باسرلری و رهبرلیک کمیتهسی اعضالری، افغانستان عالی کېنگشی ایکّله مجلسینینگ رئیسلری، سیاسي، جهادي و ملي شخصیتلر اشتراکی بیلن جمهوررئیسلیک سراییده اۉتکزیلدی.
ییغیلیش باشیده جمهوررئیس محمداشرف غنی وضعیتنینگ حسّاسلیگی، هم تاریخي امکانیت همده خوف-خطرموجودلیگی، اوشبو امکانیتدن فایدهلنیش ملّی بیرلیککه باغلیق اېکنلیگینی تأکیدلب، حاضر کیشیلرنینگ اوشبو ییغیلیشده قتنشووی افغانستان اسلام جمهوریتینینگ منطقه و دنیادهگی شریکلری، مذاکره آلیب بارووچی هیأت، اینیقسه افغانستان خلقیگه انیق خبر و پیام بېریشینی اَیتدی.
ملی یرهشوو عالی کېنگشی رئیسی داکتر عبدالله عبدالله اۉز نوبتیده اوشبو اۉته تاریخي و حساس فرصتده تینچلیک سری اینتیلیش هر قچانگیدن هم کۉپراق سیاسي بیرلیکنی طلب قیلهیاتگنینی اَیتدی. اونگه کۉره، عمومي مجمع (لویه جرگه) و ملی یرهشوو عالی کېنگشی، امکان قدر افغانستان خلقی ملّی اتفاقینینگ افادهلاوچیسی بۉلیشی کېرهک.
داکتر عبدالله عبدالله، افغانستان اسلام جمهوریتینینگ تینچلیکک خصوصیده یخشی نیتلرینی آچیق اَیتیب، طالبلرهم بو تۉغریده یخشی نیتلی اېکنلیکنلرینی بیلدیریب، زۉرهوانلیکلرنی کمهیتیریشلریگه امید بیلدیردی. «بیز آتش کېسیم اوچون هم سعی و حرکت قیلهمیز»، دېب قۉشیمچه قیلدی.
ملّی یرهشوو عالی کېنگشی رئیسی، افغانستان اسلام جمهوریتینینگ مذاکره هیأتی بوتون افغانستان خلقینینگ وکیلی اېکنلیگینی و کېنگش تامانیدن قۉللب قوَّتلنیشینی اَیتدی.
جناب عبدالله بوندن کیین ملّی یرهشوو عالي کېنگشی، رهبرلیک کمیتهسینینگ مجلسلری وعمومی ییغیلیشلری دایمي روشده اۉتکزیلیشینی بیلدیریب، مذکور ییغیلیشلرده مضمونلی بحث و صحبتلر بۉلیب اۉتیشی و تینچلیککه اېریشیش اوچون ینه قندهی آدیملر قۉییلیشی کېرهکلیگینی انیقلهیمیز، دېدی.
او سۉزلریگه دوام اېتتیریب، «افغانستان خلقی و ملّی یرهشوو عالی کېنگشی یانیده، قندهی قیلیب افغانستان خلقینینگ یوتوقلرینی سقلب قالینیشی، ملّي توزیلمهلریمیز ضررکۉرمسلیگی و خلق قدریتلرینینگ مستحکملنیشی و شو بیلن بیرگه افغانستان ایچکریسی و منطقهده اۉزارا تینچیلیکده یششنی تأمینلش تۉغریسیده بیر قطار سۉراقلر» بارلیگینی اورغولهدی.
جناب عبدالله تینچلیک جریانینینگ اۉتمیشدهگی مسؤوللرینی اېسلر اېکن، شهید استاد برهانالدین ربانی، رحمتلی حضرت صبغتالله مجددی، رحمتلی پیر سید احمد گیلانی و استاد محمدکریم خلیلیلر-نینگ آلیب بارگن فعالیتلرینی قدرلهدی. اونینگ سۉزلریگه کۉره، ملی قهرمان (شهید احمدشاه مسعود)، جدی خوف-خطرلرنی قبول قیلگن حالده، موجود امکانیتلرنی قۉلدن چیقرمسلیک اوچون، بیر نېچه بار تینچلیککه اېریشیشگه حرکت قیلدی، بوگونگی کونده اوشبو جدا کتّه مسؤولیت بو تۉپلمنینگ و برچهمیزنینگ ذمهمیزگه قۉییلگندیر، دېدی.
داکتر عبدالله تینچلیک جریانیگه اېگهلیک قیلیش مملکت خلقیگه تېگیشلی اېکنلیگینی تأکیدلدی. بیز افغانستان خلقینینگ برچه قتلملرینینگ طلبلری تۉغری شکلده کۉزده توتیلیشی مقصدی بیلن، اولرنی تینچلیک جریانیگه جلب قیلیش اوچون قۉلیمیزدن کېلگنیچه حرکت قیلهمیز، اوروشنی توگهتیش اوچون سیاسي اراده تاپیلگن. شونینگ اوچون بیز، طالبان نظارتی آستیدهگی حدودلرده یشاوچی اهالی داخل، افغانستاننینگ برچه خلقلرینی تینچلیککه اېریشیشده مهم رۉل اوینشگه چقیرهمیز، دېدی.
افغانستان ملی یرهشوو عالی کېنگشینینگ رئیسی اوز صحبتی سۉنگگیده، بیز تینچلیککه منفعت قیدیریش کۉزی بیلن قرهمسلیگیمیز کېرهک، چونکه اوروشنی دوام اېتتیریشیده هیچ کیمنینگ امان قالیشی ضمانت قیلینمهیدی و بو فقط افغانستاننی یۉق قیلینیشیگه آلیب کېلهدی دېدی. او قۉشیمچه قیلیب، حکومت ایشلریگه ذرهچه ارهلشمسدن، اۉزینی تینچلیککه بغیشلشگه وعده بېریشینی اَیتدی.
ییغیلیشده سابق جمهوررئیس حامد کرزی هم سۉزگه چیقدی. او ملی یرهشوو عالی کېنگشیده کېلیشووگه اېریشیش اوچون قیلینگن سعی و حرکتلرنی یوقاری بهالهدی و سیاسي فعاللیکنی کوچهیتیریشگه چقیردی.
جناب کرزی مذاکرهلر آلیب بارهدیگن هیأتنی قۉللب قوَّتلشینی اعلان قیلر اېکن، تینچلیک جریانیده همکارلیک قیلیشینی هم بیلدیردی.
استاد عبدالرب رسول سیاف سۉزگه چیقیب، بیز کېنگشگه اعضا بۉلیش یا بۉلمسلیگیمیزگه قرهمهی، تینچلیک یۉلیده ایشلشگه صادقمیز، دېدی.
استاد سیاف افغانستان اسلام جمهوریتی مذاکره هیأتینی مقتب، مذکور هیأتنی پارچهلش مقصدیده مذهبي و باشقه مسألهلردن فایدهلنیب قیلینگن اورینیشلرنی، اما بولرگه قرهمهی هیأتنینگ اۉز بیرلیگینی سقلب قالگنلیگینی و شونینگدېک، دولتنی چېتلشتیریش اوچون یۉلگه قۉییلگن حرکتلر نتیجهسیز قالگنینی سۉزلب بېردی.
او تیزیم حقیدهگی قرار خلقنینگ ایشی اېکنلیگینی اَیتیب، بو بارهده بیرگهلیکده قرار قیلیشیمیز کېرهک دېدی. ینه او، ایچکی صفیمیزنی کوچهیتیریشیمیز کېرهک، اگر بیز ایچکریدن بوزیلمهسک، تشقریدن هیچ کیم بیزنی اۉلدیره آلمهیدی، دېدی.
جهادی رهبرلردن بیری محمدیونس قانونیگه کۉره، تینچلیکنی قندهی رېجهلشتیریش، تینچلیککه اېریشیش اوچون یۉل خریطهسی و تورلی خیل قرهشلرنی بیرلشتیریش یرهشوو کېنگشی رهبرلیک کمیتهسینینگ نوبتدهگی ییغیلیشلری کون ترتیبینینگ بیر قسمینی تشکیل اېتهدی.
جناب قانونینینگ تأکیدلشیچه، تینچلیک فقط گینه افغانستان دولتینینگ، یاکه فقط گینه یرهشوو عالی کېنگشینینگ ایشی اېمس، بلکه بو بیر ملي مسأله. او، حقیقي و مضمونلی طرزده قرارآلیش ملّی یرهشوو عالی کېنگشیگه قۉییلیشی یخشی، «قرار آلیش» و «صورتگه آلیش» ایکاوی بیرلشسین دېب، قۉشیمچه قیلدی.
بُن کنفرانسیگه اشارت قیلیب، جناب قانونی، خودّی شوندهی فرصت میسر بۉلگن و بیز ایکّی یۉل باشیده توریبمیز، دېدی. بو - یا اۉتمیشگه قیتیب، اوروشنی دوام اېتتیریش یاکه افغانستان خلقی اوچون ینگی صحیفه آچیش یۉلی دېب علاوه قیلدی او.
استاد محمدکریم خلیلی اۉز نوبیتیده عالی یرهشوو کېنگشی رهبرلیک کمیتهسینینگ بیرینچی ییغیلیشینی ممنونیت بیلن کوتیب آلدی و تینچلیک مملکتنینگ جدّی ضرورتی اېکنلیگینی اَیتدی. تینچلیک تۉغریسیده کېلیشوو و فکر اتفاقیگه هیچ قندهی شبهه یۉق و اونینگ عملگه آشیشی برچه قوم و قتلملردن تشکیل تاپگن بوتون خلقنینگ ایستگیدیر دېدی.
دوحهده افغانستان تینچلیک مذاکرهلرینینگ باشلنیشیگه تۉختهلر اېکن، استاد خلیلی تینچلیکنینگ عملگه آشیشی اوچون یخشی فرصت مهیا بۉلگنینی اَیتدی. افغانستان خلقی، افغانستان اسلام جمهوریتینینگ مذاکره هیأتیگه صمیمي منتدارلیک بیلدیرهدیلر دېدی.
ملّي یرهشوو عالی کېنگشی رئیسینینگ اۉرین باسری عنایتالله بابر فرهمند خلق ارا همجمعیتگه افغانستان خلقینینگ برقرار تینچلیککه اېریشیش جریانینی قۉللب قوَّتلگنی اوچون منتدارلیک بیلدیردی. اونینگ قۉشیمچه قیلیشیچه، مملکت یاش اولادی، برقرار تینچلیکنی تأمینلش ضامنی بۉلگن عدالت و جمعیتنینگ برچه اېتنیک گروهلری و قتلملرینینگ اوشبو جریانگه اشتراک اېتیشینی ایستهیدی.
جهادي رهبرلردن استاد عطامحمد نورنینگ اَیتیشیچه، بیز اولرنی اعلان قیلمهسک هم، تینچلیک اوچون رېجه بۉلیشی و قیزیل چیزیقلر انیق بۉلیشی کېرهک. او یوتوقلرنینگ سقلنیشینی تأکیدلب، اجتماعی عدالتنی تأمینلنیشی اوچون دستور بۉلیشی کېرهکلیگینی و بو جریانگه جبرلنگنلر جلب قیلینیشی ضرورلیگینی اَیتدی.
تشقی ایشلر وزیری محمدحنیف اتمرنینگ تأکیدلشیچه، ملّي یرهشوو عالی کېنگشینینگ آچیلیشی مملکت تاریخیدهگی مهم سیاسي قدم بۉلیب، افغانستان خلقی، منطقوي و خلق ارا شریکلری و طالبلرنی، برقرار تینچلیک افغانستان دولتی ایستگی بؤلگنلیگیگه ایشانتیرهدی.
اونینگ سۉزلریگه کۉره، خلقیمیز افغانستان اسلام جمهوریتی تیزیمینی سقلب قالیش بۉییچه بیرخیل فکرگه اېگه و بو تینچلیک برقرارلیگینینگ شرطیدیر.
تینچلیک یۉلیدهگی بیردملیک و کېلیشوو، تینچلیکده یشهگن افغانستانده منطقوی دولتلرنینگ منفعتلری بۉلگنی انیقلیگینی تأکیدلب، تشقی ایشلر وزیری، افغانستان تۉغریسیده ژنیوا کنفرانسینینگ ایکّی شرطی - تینچلیک و یخشی باشقروو - بۉلگنلیگی و خلق ارا هم جمعیتنینگ یاردملرینینگ شرطی افغانستان اسلام جمهوریتیده تینچلیک و قدریتلرنی سقلب قالینیشی اېکنلیگینی تأکیدلهدی.
اوشبو ییغیلیشده سۉزگه چیققنلردن دکتور نسرین اوریاخیلنینگ اَیتیشیچه، بوگونگی نسل اوروش فرزندلریدیر و اوروش آدملرگه کۉپلب تلفاتلر و مالیوي یۉقاتیشلرنی کېلتیریب چیقردی. اونینگ تأکیدلشیچه، اوروش اېنگ کتّه تأثیرنی عیاللر و بالهلرده قالدیرگن، بونینگ نتیجهسی جمعیتده تینچلیکنی یۉقالیشدیر.
اوریاخیل خانیم اۉزارا یخشی مناسبتده بۉلیش مدنیتینی تأکیدلب، پیغمبریمیز عفونی قندهی قۉللنگن بۉلسه، بیز هم اونی قۉللنهیلیک و اۉرته گه کېلگن امکانیتدن فایدهلنهیلیک، دېدی.
خصوصی سکتور نامیدن سۉزگه چیققن محمداسماعیل غضنفر، اگر تینچلیک تأمینلنسه، خصوصی سکتور مهم رۉل اۉینهیدی، دېدی.
مملکتنینگ طبیعی بایلیکلری، جملهدن سوو، کانلر و ییرلرگه تۉختهلیب، او افغانستاننینگ منطقهده کۉپریک صفتیدهگی موقعیدن فایدهلنیش کېرهک، بونینگ اېسه برقرار تینچلیک تأمینلنمهی توریب عملگه آشیشی ممکن بۉلمگنلیگینی اَیتدی.
جمهوررئیس محمداشرف غنی ییغیلیشنی یکونلراېکن، افغانستان تینچلیک مذاکرهلرینینگ ایکّینچی باسقیچگه اۉتگنینی اَیتدی. اونگه کۉره، بیرینچی باسقیچ وظیفهسی آسان بۉلمهگن، اما نتیجهگه ایریشگن.
محمداشرف غنی شونینگدېک، برچهمیز مملکت خوفسیزلیک و مدافعه کوچلرینینگ دایمی قربانلیگی اوچون قرضدارمیز، دېدی. اولر، مملکتنینگ حلال فرزندلری صفتیده هردایم تیزیمنینگ حامیلری بۉلگنینی اَیتدی.
جمهوررئیس افغانستان خلقی تینچلیک بارهسیده بیر فکرگه اېگه اېکنلیگینی واساسي نقطه بیزنینگ جماعوی حکمیمیزنی افادهلاوچی اولوغ کېنگش (لویه جرگه) اېکنلیگینی تأکیدلدی.
اونینگ سۉزلریگه کۉره، افغانستان خلقی صبر-طاقت بیلن بیرته مقصدگه، یعنی مملکتده تینچلیک اۉرنهتیشگه اینتیلگن. بو قدر صبر و حوصله قیلگنلری اوچون منتدارمیز، دېدی جمهور رئیس.
جمهوررئیس، شونینگدېک، علمالرنینگ تینچلیک بۉییچه موافقلیک و کېلیشوونی باشقریش اوچون بیرلشیشگه چقیرهیاتگنینی ایتیب، علمالرنینگ رۉلینی تأکیدلدی.
شونیسی اعتبارگه لایق که، یرهشوو عالي کېنگشینینگ رهبرلیک کمیتهسی تینچلیک جریانینینگ تورلی باسقیچلریده، شو جملهدن افغانستان تینچلیک مذاکرهلریده ضرور قرارلرنی قبول قیلهدی. اوشبو توزیلمه برقرار، عمومي و قمرهب آلووچی تینچلیککه اېریشیش اوچون افغانستان خلقی اۉرتهسیده موافقلیک و بیرفکرلیلیکنی ضمانت قیلهدی و کېلیشوونی یرهتهدی.
تینچلیک اوچون دولت وزیرلیگی ملّی یرهشوو عالی کېنگشی سکرترلیگی اوچون مسؤولدیر و اونینگ رهبرلیک کمیتهسی مجلسلرینی آلیب باره دی.
