«افغانستانده حمایهسیز آزچیلیکلر و تینچلیک جریانی» ییغیلیشی بۉلیب اۉتدی
تینچلیک بۉییچه دولت وزیری سید سعادت منصور نادری و وزیرنینگ انسان حقوقلری و مدني همجمعیت ایشلری بۉییچه اۉرین باسری داکتر عالمه، قوملر و توزیلمهلر همجهتلیگی بۉییچه وزیر اۉرین باسری عبدالخالق بالاکرزی، مدني جماعه و افغانستاننینگ 9 ولایتیدن کېلگن آزچیکلیکلر وکیللری اشتراکیده، «افغانستانده حمایهسیز آزچیلیکلر و تینچلیک جریانی» دېب اتلگن ییغیلیش تینچلیک بۉییچه دولت وزیرلیگینینگ سالونیده بۉلیب اۉتدی.
ییغیلیش باشیده، تینچلیک وزیرینینگ انسان حقوقلری و مدني جماعت تشکیلاتلری ایشلری بۉییچه اۉرین باسری داکتر عالمه، قتنشووچیلرنی قوتلب، اوشبو ییغیلیش، تینچلیک جریانیگه حمایهسیز قوم-اوروغلرنی هم قوشیش و بوباره ده اولرنینگ فکرلرینی تینگلش اوچون اۉتکزیله یاتگنینی اَیتدی .
سۉنگره انسان حقوقلری و زۉرهوانلیکنی یۉق اېتیش مؤسسهسینینگ رئیسی عبدالودود اوشبو مؤسسهنینگ مدني همجمعیت و انسان حقوقلری ترماغی یاردمیده «تینچلیک جریانیده افغانستان آز سانلی قوملرینینگ تشویشلری و طلبلری» نامی بیلن آلیب باریلگن تدقیقات حقیده معلومات بېردی.
جناب پدرامگه کۉره، اوشبو تدقیقات قومي و مذهبي آزچیلیکلرنینگ صلح جریانی حقیده تکلیفلری و طلبلرینی تینگلش و اولرنی تینچلیک مذاکرهسیگه حصه قۉشیشلری اوچون ۱۰ آی دوامیده کابل، غور، بلخ، ننگرهار، نیمروز، جوزجان، بامیان، نورستان و بدخشان ولایتلریده عملگه آشیریلگن.
شوندن سۉنگ، مدني همجمعیت و انسان حقوقلری ترماغینینگ اجراچی رئیسی سید حسین انوش، اۉتکزیلگن تدقیقات حقیده بهتفصیل معلومات بېریب، مملکتدهگی قومي، مذهبي و لساني آزچیلیکلرنینگ تینچلیک مذاکرهلری باره سیدهگی طلبلری، تشویشلری و تکلیفلرینی بیان اېتدی.
کېلیشوونامهنی بوزیلیشی، اوروشگه قیتیشدن قۉرقیش، آزچیلیکلر و عیاللر حقوقی و انسان حقوقلرینینگ بوزیلیشی حقیده تشویش بیلدیریش - اوشبو سۉراوده اتنیک آزچیلیکلر تامانیدن کۉتریلگن مسألهلر جملهسیئدیر.
اوشبو تدقیقات نتیجهلریگه کۉره، آتش کېسیم اعلان اېتیش، قومي خیلمه-خیللیک و قانون آلدیده تېنگلیکنی تن آلیب، قۉللب-قُوَّتلش همده سۉنگگی ۲۰ ییلده اېریشیلگن قدریتلر و یوتوقلرنی سقلش مسألهلری تأکیدلنگن.
تدقیقات نتیجهلرینینگ کۉرستیشیچه، سۉراوده قتنشگنلرنینگ یېتمیش تۉقّیز بوتون اۉنده بیر فایضی (79،1٪) تینچلیک جریانیگه عاید هیچ قندهی دستورده قتنشمهگنلیکلرینی اَیتگن و عین حالده اولرنینگ 80 فایضی اوشبو دستورلرده اشتراک اېتیشگه قیزیقیشلرینی بیلدیرگنلر. شونینگدېک، اولردن 53 فایضی تینچلیک مذاکرهلریده کیمسه اولردن وکالت قیلمگنینی اَیتگنلر.
باشقه تاماندن اوشبو تدقیقات حکومت، طالبلر و دنیا همجمعیتیگه قرهتیلگن انیق تکلیفلرنی اۉز ایچیگه آلهدی. تدقیقاتده مملکت حکومتیدن قومي آزچیلیکلرنی تینچلیک جریانیگه قۉشیش، اولرنینگ وکیللری قرار قبول قیلینیشیده اشتراک اېتیشلری و اولر بیلن مصلحتلشیش، شونینگدېک، قومی آزچیلیکلرنینگ حقوقینی حمایه قیلیش اوچون اولرنینگ وکیللریدن عبارت بۉلگن ملّي کېنگش تشکیل اېتیلیشی سۉرهلگن.
شونینگدېک، طالبلردن، افغانستان وطنداشلری، جملهدن قومي، مذهبي و لساني آزچیلیکلرنینگ حقوق و اېرکینلرینی تأمینلش خصوصیده سۉز بېریب، اولرنینگ تشویشلری تۉغریسیده جوابگر بۉلیشلری طلب قیلینگن.
مذکور تدقیقاتده دنیا همجمعیتیدن، افغانستانده قومي آزچیلکلر حقوقینی تن آلووچی بیر دولتنی قۉللب-قُوَّتلش و دنیا همجمعیتینینگ رواجلنتیریش دستورلریده آزچیلیکلر حقوقلریگه اعتبار قرهتیلیشی سۉرهلگن.
افغانستان پشهیی قومینینگ وکیلی انیسه پشهیی، حمایهسیز آزچیلیکلری وکیللری کمیتهسینینگ قرارنامهسینی اۉقیرکن، آتش کېسیمنی تأکیدلدی و بوتون قومي آزچیلیکلر وکیللری تینچلیک مذاکرهلریده قتنشیشلری همده تینچلیککه تېگیشلی توزیلمهلر ترکیبیده بۉلیشلری ضرورلیگینی اَیتدی.
تینچلیک جریانیده قومي آزچیلیکلرنینگ مضمونلی اشتراکی، مذاکرهلرنینگ افغانستان ایچکریسیده دوام اېتتیریلیشی، ملّي یرهشوو عالي کېنگشی، تینچلیک ایشلری بۉییچه دولت وزیرلیگینینگ اساسي لوازملریده و مذاکرهلر هیأتیده هم قومي آزچیلیکلر وکیللریگه اورین بېریلیشی و آزچیلیکلرنینگ حقوقلری حقیده مذاکرهلر دستوریگه انیق بیرماده کیریتیلیشی مذکور کمیته قرارنامهسیده تأکیدلنگن مسألهلردن اېدی.
افغانستان بۉیلب ایماق قومی کېنگشی رئیسی گل آقا محمدنینگ اَیتیشیچه، اتنیک آزچیلیکلر داخل بوتون قوملر تینچلیک جریانیگه کیریشلری کېرهک. او، تینچلیک جریانیگه بوتون قوملر حصه قۉشمهگن تقدیرده، تینچلیک اوچون آلیب باریلهیاتگن سعی-حرکتلر نتیجهگه ېریشمسلیگینی اَیتیب، مهیا بۉلگن امکانیتدن فایدهلنیش کېرهکلیگینی تأکیدلدی.
بامیان ولایتی مدني همجمعیتینی موافقلشتیریش مسؤولی اسماعیل ذکی، تینچلیک جریانینی برچهنینگ اشتراکی بیلن ایلگری سوریلیشینی تأکیدلب، اوشبو جریانده قومي آزچیلیکلرنینگ اشتراکی اوچون دموکراتیک زمین یرهتیلسین دېدی.
غور ولایتی مدني همجمعیت اۉرتاق ایش مسؤولی استاد فایق، اتنیک آزچیلیکلرنینگ فکرلری، تکلیفلری و طلبلریگه اعتبار بېریلیشینی تأکیدلدی.
تینچلیک ایشلری بۉییچه دولت وزیری و مذاکرهلر هیأتی عضوی سید سعادت منصور نادرینینگ، ییغیلیش اشتراکچیلریگه منتدارلیک بیلدیریب اَیتیشیچه، تینچلیک بۉییچه اوشبو وزیرلیک ملّت، دولت و تینچلیککه تېگیشلی تشکیلاتلرنی باغلهیدیگن فلاتفُرم بۉلگنینی و افغانستاننینگ برچه اهالیسی قانون توغریسیده تېنگ حقوققه اېگه اېکنلیکلرینی اَیتدی.
او، مذاکره هیأتی فعالیتلری حقیده سۉزلب، اوشبوهیأت اۉتگن اوچ آی مابینیده جمهوریت تیزیمینی حمایه قیلگن، چونکه جمهوریت، سایهسیده برچه ملیتلر، قوملر، آزچیلیکلرنینگ حقوقلری حمایه قیلنیشی ممکن بۉلگن سایه باندیر دېدی.
جناب نادری، شونینگدېک، افغانستان حل قیلووچی پلّهده اېکنلیگینی و هر کیم افغانستان خلقینینگ برچه قدریتلرینی، شو جملهدن سۉز اېرکینلیگی، آزچیلیک حقوقلری و باشقه حقوقلرنی سقلهیدیگن مناسب، مستحکم و حقیقی تینچلیکنی کوتیشینی تأکیدلدی.
جناب نادرینینگ اَیتیشیچه، مذاکره آلیب بارووچی هیأت دوحه گه باریشدن آلدین و مذاکرهلر دوامیده ولایتلر اهالیسینینگ تورلی قتلملری بیلن اوچرهشگن و اولرنینگ فکرلرینی اېشیتگن و اولر بیلن معلومات المشگن. جناب نادری، شونینگدېک، تینچلیک مذاکرهلریده برچه قومي گروهلر و جمعیت قتلملرینینگ حقوقلری عنایتگه آلینیشیگه و هر قندهی گروهنینگ حقوقی ایاق آستی بۉلمسلیگیگه ایشانتیردی.
تینچلیک بۉییچه دولت وزیری، شونینکدېک، مذاکرهلر هیأتینینگ برچه اعضالری افغانستان خلقینینگ همه قتلملرینینگ وکیلی اېکنلیگینی و مذاکرهلر دوامیده برچه افغانستانلیکلرنینگ حقوقلری حمایه قیلینیشینی تأکیدلدی.
تینچلیک بۉییچه دولت وزیرینینگ قوملر ایشلری همجهتلیگی و توزیلمهلر بۉییچه اۉرین باسری عبدالخالق بالاکرزی، ییغیلیشنی یکونلر اېکن، تینچلیک افغانستان جمعیتینینگ بوتون قوملری و قتلملریگه تېگیشلی، تینچلیکنی عملگه آشیشی برچهنینگ آرزوسیدیر دېدی. شونینگ اوچون، هر کیم اېز فکرینی بیلدیریشی کېرهک و تینچلیک بۉییچه دولت وزیرلیگی اېسه برچه اهالیگه اۉز فکرلرینی تینچلیک جریانیگه کیریتیشلری اوچون امکانیت یرهتگنلیگینی تأکیدلدی.شونینگدېک،او اوشبو ییغیلیشده اظهار اېتیلگن برچه فکرلر و تشویشلر تینچلیک ایشلری رسمی مقاملریگه یېتکزیلیشینی اَیتدی.
