متن سخنرانی داکتر عبدالله عبدالله، رئیس شورای عالی مصالحه ملی در مراسم افتتاحیه آغاز مذاکرات صلح افغانستان

a.zia

۱۲ سپتامبر ۲۰۲۰ – دوحه، قطر

بسم‌الله الرحمن الرحیم

الحمدلله و الصلاة و السلام علی رسول الله، اما بعد

ټولو محترمو جلالتمابانو،

دقطر د بهرنیو چارو محترم وزیر محمد بن عبدالرحمن بن جاسم آل ثانی،

د امریکا د بهرینو چارو محترم وزیر مایک پمپیو،

جناب محترم ملا برادر آخوند،

جناب محترم اتمر صاحب،

د دواړو مذاکراتي پلاوو ښاغلو رئیس صاحبانو او محترمو غړو

درنو حاضرینو او قدرمنو میلمنو،

السلام و علیکم و رحمت‌الله و برکاته!

ویاړم چې د افغانستان اسلامي جمهوریت په استازولۍ د سولې د مذاکراتو د پیل په مراسمو کې ګډون لرم.

 دې مهمې او تاریخي غونډې ته ستاسو د راتګ هرکلی کوم او د جمهور رئيس محمد اشرف غني سلامونه تر تاسو رسوم.

دعا کوم چې لوی خدای تعالی دې، د افغانستان اسلامي جمهوريت او د طالبانو تحریک تر منځ د سولې مذاکرات کاميابۍ ته ورسوي ځکه دا زموږ د ملت هیله ده.

د سولې د تامین په لاره کې د قطر هېواد له هڅو څخه مننه کوم. په خاص ډول د ننۍ ناستې د جوړیدو او د سولې د مذاکراتو د لومړي پړاوو د کوربه توب له امله.

د طالبانو له تحریک څخه هم د زړه له کومې مننه کوم، چې سولې ته د رسېدو لپاره یې زموږ د ستر ملت غږ ته مثبت ځواب ورکړ او د افغانستان له اسلامي جمهوريت سره مذاکراتو ته چمتو شول.

په اطمینان سره ویلی شم، چې زموږ د ګران هېواد تاریخ به له ننۍ ورځې څخه د جنګ د خاتمې او د خلکو د درد او ویر له پای ته رسېدو هرکلی وکړي.

درنو حاضرینو او د قدرمنو میلمنو!

موږ د اسلام مقدس دین د احکامو پر بنسټ او  د خپل سرلوړي ملت د ازادې ارادې او برحقه غوښتنو سره سم د باعزته او تل پاتې سولې د ټینګښت په مرام دې هېواد ته راغلي یو.

موږ په هېواد کې د څلویښت کلنې وینې بهېدلو د درېدو او سرتاسري سولې د ټینګښت په موخه، د طالبانو له تحریک سره د صادقانه مذاکراتو په هدف له پاک نیت سره  راغلي یو.

زموږ د خلکو مشروع غوښتنه او د سولې هدف دا دی چې، له سياسي لارې هر ډول جګړه او تاوتریخوالی پای ته ورسېږي.

زمونږ خلک پر اساسی قانون ولاړ نظام او د ثبات ټینګښت غواړي، ځکه د نظام د نشتوالي له امله يې سخت مصیبت تجربه کړي دي.

روانه جګړه د جنګ له لاري ګټونکی نه لري، اما د ملت له ارادې سره سمه سیاسي حل لاره هیڅ بایلونکی نلري!

موږ دواړه یعنې د افغانستان اسلامي جمهوریت او د طالبانو تحریک د خدای تعالی پر وړاندې مسوولیت لرو څو خپل ګران هېواد له دې حتمي تباهۍ او نسل وژنې څخه و ژغورو.

اوس چې د ملی اجماع تر څنګ، سیمه او نړۍ د سولې له تامین څخه حمایت کوي، موږ نه باید دا تاریخي فرصت له لاسه ورکړو.

مونږ باید په څښتن تعالی توکل وکړو او له دغه تاریخي فرصت څخه د یوې باعزته او تل پاتې سولې لپاره ګټه پورته کړو.

موږ پدې هم پوهیږو چې با عزته او تل پاتې سوله هغه وخت راتلای شي چې زمونږ د لوی ملت اراده په کې تمثيل شي او د يو بل نظرونو ته په کې احترام وشي.

مونږ دواړه لوري باید په ټول صداقت د خپل ملت ازادې ارادې ته درناوی وکړو او ورته غاړه کیږدو!

زمونږ ملت د تاریخ په اوږدو کې دا ثابته کړې ده، چې ازاده اراده لري او په کاملې پوهې، ټینګ ایمان او عزم پریکړې کوي.

د سولې عزت او پایښت د ملت له ارادې څخه راځي او موږ باید ثابته کړو چې دغه اصل ته ژمن یو.

درنو حاضرینو او د طالبانو د تحریک محترمو استازو!

د افغانستان اسلامي جمهوريت د سولې لپاره تعهد خپل دیني او تاریخي مسئولیت ګڼلی.

په تیرو څو کلونو کې مو د سولې لپاره پراخې هڅې کړي، د سولې مشورتي لویې جرګې دایرول، د ملي او سیمه ییزې اجماع لپاره هڅې، د ملي او سیمه ییزو کنفرانسونو جوړول، د اسلامي نړۍ د دیني عالمانو او د هېواد په کچه، د علماوو بې ساری کنفرانس او د هغوی له لوري د جګړې د پای ته رسېدو د فتوا صادرول، د دې هڅو ښکاره بېلګې دي.

دغه راز د ملي مصالحې د عالي شورا رامنځته کېدل او د مذاکراتو لپاره د ملي ټیم اعلانول د سولې لپاره زموږ د اقداماتو برخه ده.

په اخترونو او نورو دیني او ملي مناسبتونو کې د سولې او اوربند لپاره مو غږ پورته کړی، له نیکه مرغه چې تاسو هم درې ځلې د اوربند غږ را سره بدرګه کړ او هېوادوالو ته مو د اختر په مبارکو ورځو کې ارامي ور وبښله.

دې ټولو اقداماتو له موږ څخه قربانۍ هم اخیستي دي. د سولې په لاره کې مو یو ملي او جهادي مشر استاد برهان الدین رباني شهید شو او یو بل جهادي او روحاني شخصیت پیر سید احمد ګیلاني د ژوند تر وروستۍ سلګۍ پورې د سولې لپاره هڅې وکړې.

د دې ترڅنګ مو د سولې د عالي شورا او د سولې د لویې جرګې ځیني غړي له لاسه ورکړل.

کله چې د امریکا او طالبانو تر مینځ د سولې هوکړه لیک لاسليک شو، له خلکو سره د سولې د راتلو هیلې پیدا شوې؛ خو متاسفانه له هغه وخت څخه تر نن ورځې پورې په دې جګړه کې څه د پاسه دولس زره افغانان وژل شوي او شاوخوا پنځلس زره نور ټپيان شوي دي.

موږ د سولې لپاره له خپلو زندانونو په لوی شمېر ستاسو زندانیان خوشې کړل او له تاسو هم مننه چې د دولت اسیران مو را پرېښودل.

نن په ډاډ سره ویلی شو چې د هر آزاد شوي بندي په کور کې خوشحالي ده او د لوی خدای تعالی  شکر ادا کیږي؛ خو موږ کولای  شو چې د سولې د اوسنیو مذاکراتو په بریالي کولو، د اوربند په اعلانولو او د جګړې په پای ته رسولو سره، دا خوښي د هر افغان کور ته ورسوو.

که باعزته او تل پاتې سوله راوړو، د خپل وطن استقلال، ازادي، ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا وساتو، او د اسلام د سپیڅلي دین د اعتقاداتو او احکام سره سمه ولسواکه او ټول شموله نظام چې پر اساسی قانون ولاړ وي، ټينګ کړو، چې په کې زموږ د ټولو خلکو، خویندو او وروڼو، د اقلیتونو او له جګړې د زیانمنو شویو حقوق وساتي، نو موږ دواړه لوري به د سولې اتلان یو.

باور لرم که موږ ټول په صداقت او ریښتینوالۍ سره یو بل ته د ورورولۍ لاس ورکړو، د غم اوسنی خور شوی ټغر به ټول او هېواد ته به تلپاتې سوله راوړو.

من و هیأت همراهم به نمایندگی از نظام سیاسی‌ای که مورد حمایت میلیون‌ها مرد و زن این سرزمین قرار دارد و از تنوع فرهنگی، اجتماعی و قومی افغانستان نمایندگی می‌کند، به دوحه آمده‌ایم تا فرایندی را رقم بزنیم که دروازه‌ی جنگ، رنج و مصیبت را برای همیش بسته نماید و درب صلح و هم‌زیستی مسالمت‌آمیز را با هم‌وطنانی که از فکر دیگری نمایندگی می‌کنند باز نماید.

ما با نیت نیک برای تحقق صلح دایمی و مذاکرات و بحث‌های صادقانه برای رسیدن به توافق جامع میان دو طرف به اینجا آمده‌ایم.

ما می‌خواهیم تمام مردم افغانستان بار دیگر زیر یک سقف واحد بعد از ۴۲ سال فراز و فرود، تجاوز، جهاد و مقاومت متحد شوند. روایت‌ها و برداشت‌ها شاید متفاوت باشند، اما همه‌ی ما می‌دانیم که در جریان این‌ سال‌ها چه اتفاقی افتاده و اکنون در کجا قرار داریم.

ما در این مرحله باید از فرصت استثنایی که برای صلح به دست آمده، استفاده نماییم و آینده‌ی جدیدی را که مورد قبول و حمایت تمام شهروندان افغانستان باشد مشترکاً تعریف نماییم.

جا دارد در این نشست تاریخی از ایالات متحده‌ی امریکا که در زمینه‌سازی برای آغاز مذاکرات صلح افغانستان تلاش‌های همه‌جانبه نمود، تشکر و قدرانی نماییم.

اتحادیه‌ی اروپا، بریتانیا، جمهوری فدرال آلمان، جمهوری فرانسه، جمهوری ایتالیا، دولت شاهی ناروی، سویدن، دنمارک، همچنان جاپان، کانادا و آسترالیا از دوستان و متحدان افغانستان‌اند و در کمک برای کشور ما و آوردن صلح نقش عمده ایفا نموده‌اند. ما صمیمانه از شما تشکر و قدردانی می‌کنیم.

کشورهای همسایه و متحدان منطقه‌ای ما؛ جمهوری خلق چین، فدراتیف روسیه، جمهوری اسلامی ایران، جمهوری اسلامی پاکستان، جموری ترکیه، جمهوری هند، عربستان سعودی، امارات متحده‌ی عربی، اندونیزیا، جمهوری مصر، جمهوری ازبیکستان، جمهوری تاجیکستان، جمهوری ترکمنستان، جمهوری قزاقستان، جمهوری قیرغیزستان و جمهوری آذربایجان برای آوردن صلح و رفاه با ما مشترکاً کار و تلاش نموده‌اند.

خانم‌ها و آقایان!

به شما اطمینان می‌دهیم که هیئت جمهوری اسلامی افغانستان به نمایندگی از تمام جریان‌های سیاسی، احزاب، شخصیت‌ها و اقشار مختلف جامعه برای مذاکره به قطر آمده‌اند. برگزاری لویه جرگه‌ی صلح و حمایت همه‌جانبه‌ی نمایندگان مردم از تلاش‌های صلح، عزم و اراده‌ی همگانی را در حمایت از هیئت مذاکره و تلاش‌های صلح به نمایش می‌گذارد.

باور داریم که حفظ و  توسعه‌ی دستاوردهای ۱۹ سال گذشته‌ی ملت افغانستان می‌تواند ما را در ساختن یک نظام متکی به اراده‌ی مردم که ثمره سال‌ها مبارزه و جهاد بر حق و مقاومت بی‌نظیر مردم کشور در چهار دهه‌ی گذشته می‌باشد، کمک نماید.

 یقین کامل داریم که صلح میان جمهوری اسلامی افغانستان و تحریک طالبان، باعث اتحاد بزرگ ملی برای تأمین ثبات پایدار در کشور شده و قدرت و توان قوای دفاعی و امنیتی افغانستان را در برابر تهدیدات داخلی و بیرونی به مراتب افزایش می‌دهد.

ما عقیده‌ی راسخ داریم که صلح با عزت و پایدار زمانی تأمین شده می‌تواند که متضمن حفظ استقلال، آزادی، حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و مشارکت سیاسی فراگیر باشد و از حمایت همه‌جانبه‌ی ملت افغانستان برخوردار باشد.

صلح پایدار زمینه برگشت میلیون ها هموطن مهاجر را که سال‌ها در غربت با سرنوشت نامعلوم رو به رو می‌باشند، دو باره به سرزمین پرافتخار آبایی‌شان مساعد ساخته و مشارکت آنها را در نظام تضمین می‌نماید.

من به خوبی به یاد دارم که چگونه شهید احمدشاه مسعود قهرمان ملی به خاطر عشقی که به صلح داشت بدون سلاح و با یک محافظ برای مذاکره و ملاقات با رهبران طالبان به میدان شهر رفت تا راه حل مسالمت‌آمیز سیاسی برای بحران کشور پیدا کند. اما متاسفانه، ما نتوانستیم در آن مرحله به دلیل اوضاع و شرایطی که از اداره‌ی ما بیرون بود به صلح  و توافق دست یابیم.

بیایید امروز اجازه ندهیم تا بار دیگر فرصت از دست برود و جنگ به درازا بکشد.

حرکت به طرف آینده‌ی بهتر نیازمند گذشت، اولویت دادن به صلح به جای جنگ و توافق برای بحث روی قضایایی اختلافی می‌باشد. ملت‌های دیگر نیز چنین تجربه‌ای را در تاریخ خود دارند. مطمئن هستم که به کمک خداوند و درس از گذشته ما نیز می‌توانیم در مسیر صلح و آشتی گام‌های مؤثری برداریم.

لازم نیست ما بالای هر یک از قضایایی که در پیش‌روی ما قرار دارند صد در صد توافق نماییم. ما می‌توانیم گزینه‌های مختلف و راه‌‌حل‌های وسطی را مطرح نماییم که زمینه توافق روی نقاط اساسی و مرکزی را فراهم سازد.

 ما باید متوجه شکست و انتخاب‌های بد با پیامدهای فلاکت‌بار آن باشیم و از رفتن به این مسیر با تمام توان و قیمت جلوگیری نماییم. نه تنها مردم افغانستان بلکه دوستان خیرخواه ما در سراسر جهان از ما توقع دارند تا خشونت‌ را کنار بگذاریم، هرچه زودتر روی یک آتش‌بس دایمی توافق نماییم و بالای یک اجندای جامع توافق کنیم تا مذاکرات مشترک به صلح مورد قبول برای همه منتهی گردد.

ما مسوولیت داریم تا نهادهای مهم ملی خود را به شمول نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان که در طی ۱۹ سال اخیر قوام یافته‌اند حفظ و تقویت نماییم.

مطمين هستم که ما می‌توانیم با یک‌دیگر حرف بزنیم، به یک‌دیگر خود گوش فرا دهیم، در باره‌ی دیدگاه‌ها و موضع‌های خود استدلال کنیم و همچنان به اختلاف نظر و دیدگاه‌های متفاوت یک‌دیگر احترام بگذاریم.

ما خواهان اعلان آتش‌بس بشردوستانه می‌باشیم. اعلان آتش‌بس بشردوستانه سبب می‌شود تا کمک‌های بشری و برنامه‌های توسعه‌ای به تمام بخش‌های افغانستان برسد و مردم ما از آن مستفید گردند.

حفظ زیربناهای ساخته شده در کشور از وظایف همه ما است. پروژه‌های بزرگ زیربنایی به گروه خاصی تعلق ندارند بلکه به نفع تمام مردم افغانستان می‌باشند.

ما مطمين هستیم روزی که جنگ خاتمه پیداکند، مردم می‌توانند در تغییر وضع اقتصادی کشور سهم فعال بگیرند.

در سال‌های اخیر تغییرات زیادی در زندگی مردم ایجاد گردیده است. برگشت به گذشته برای مردم افغانستان دیگر قابل قبول نیست.

مسایلی مانند قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان، مردم‌سالاری، انتخابات، آزادی بیان، حقوق زنان، حقوق اقلیت‌ها، حاکمیت قانون، حقوق مدنی و حقوق بشر از دستاوردهای بزرگ مردم افغانستان‌اند.

تحقق آرزوی افغانستان به عنوان نقطه‌ی وصل منطقه و استفاده از فرصت‌های موجود در کشور و در منطقه، منوط به صلح می‌باشد. این تحول می‌تواند نقش عمده‌ای در بهبود وضع اقتصادی مردم منطقه ایفا نماید.

فقر و بیکاری ریشه در جنگ دارند. صلح در افغانستان سبب جلب سرمایه‌گذاری می‌گردد.

از همکاری جامعه بین‌المللی برای افغانستان تشکر و قدردانی می‌کنیم، افغانستان به ادامه کمک‌های شما نیاز دارد. امیدواریم همکاری جامعه جهانی با کشور ما در مرحله پساصلح نیز ادامه یابد.

آرزوی ما این است تا ما در صلح با هم و با همسایگان خود و در همکاری با جامعه‌ی جهانی زندگی کنیم و اجازه ندهیم دیگر تروریست‌ها از خاک ما استفاده نمایند. با این آرزو، ما دست دوستی و همکاری را به سوی همه همسایگان خود دراز می‌کنیم.

ما باور داریم با دست‌یافتن به صلح دیگر نیازی به حضور نیروهای خارجی در کشور دیده نمی‌شود. اما باید با هم این شرایط را ایجاد نماییم.

با در نظرداشت این‌که قیمت جنگ تنها به افغانستان محدود نمی‌ماند بل‌که تهدیدی است برای منطقه و فراتر از منطقه. به این اساس از تمام کشورهای دور و نزدیک می‌خواهم تا کشور ما را در رسیدن به صلح همکاری نمایند.

خانم‌ها و آقایان!

یک‌بار دیگر صمیمانه از کشور دوست قطر و سایر دوستان بین‌المللی که در این سال‌ها در کنار مردم ما ایستادند تشکر و قدردانی می‌کنیم. امیدواریم با همکاری و سهم‌گیری فعال در این مسیر، صلح و ثبات را به یک واقعیت ماندگار تبدیل نماییم.

ما باور کامل داریم که ادامه این جنگ ویرانگر برنده ندارد؛ اما آنچه واضح و قابل پیشبینی است، این  است که راه حل سیاسی و مسالمت‌آمیز بر اساس اراده مردم شریف افغانستان، قطعاً بازنده ندارد.

به یاری خداوند بزرگ با کامیابی مذاکرات صلح، ملت واحد افغانستان از آتش جنگ و خاکستر بربادی یکبار دیگر با عظمت و سر بلندی بیرون آمده و به پای خود خواهد ایستاد.

رسیدن به این آرمان قربانی، از خودگذری و وفاداری به منافع ملت را از هر دو طرف مذاکره می‌طلبد.

صرف نظر از این که به کدام طرف مذاکره تعلق داریم، باید منحیث یک ملت واحد و متفق عمل کنیم؛

زیرا اتفاق و اتحاد امروز ما به عنوان یک ملت واحد،‌ متضمن بقای خود و نسل‌های آینده ما و افغانستان باعزت می‌باشد.

تشکر از توجه‌تان.

 

والسلام علیکم و رحمة‌‌الله و برکاته